Koszt ogrzewania: pompa ciepła vs gaz

Spór pompa ciepła czy gaz rozstrzygają nie opinie, tylko liczniki. Dlatego zamiast kolejnych deklaracji producentów pokazujemy pomiar z własnej instalacji: gruntowa pompa NIBE S1156-6 o mocy 6 kW, pracująca w domu jednorodzinnym 150 m2 pod Warszawą. Budynek z 2022 roku, standard energetyczny EPC B, czyli zapotrzebowanie 72 kWh/m2 rocznie. Pomiar obejmuje sezon od stycznia do maja 2026.

Sezon grzewczy 2026 rozliczony co do kilowatogodziny

Za pięć miesięcy sezonu pompa pobrała z sieci 1 180 kWh energii elektrycznej i oddała do instalacji 5 415 kWh ciepła. Przy taryfie G12 i średniej cenie 1,08 zł/kWh rachunek za ogrzewanie zamknął się kwotą 1 274 zł.

COP 4,59 oznacza, że z każdej kilowatogodziny prądu pompa wyprodukowała 4,59 kWh ciepła. Warto podkreślić jedno: to wynik z żywej instalacji, a nie z laboratorium. Producent deklaruje dla tego modelu COP 4,6 przy temperaturze gruntu 0 stopni i zasilaniu 35 stopni, więc pomiar eksploatacyjny jest niemal identyczny z katalogowym. Dobrze dobrana i poprawnie wykonana instalacja gruntowa po prostu dowozi to, co obiecuje specyfikacja.

Ten sam dom ogrzewany gazem: ile by kosztował

Budynek o identycznym standardzie i zapotrzebowaniu na ciepło, wyposażony w kocioł kondensacyjny o sprawności 98%, spaliłby za ten sam okres około 600-650 m3 gazu. W pierwszej połowie 2026 roku odbiorca indywidualny w taryfie W-3.6 lub W-6.1 płaci 3,60-3,90 zł za m3 brutto, a do tego dochodzi opłata stała około 120 zł miesięcznie.

Sama eksploatacja to jednak tylko połowa rachunku. Żeby porównanie było uczciwe, trzeba postawić obok siebie koszt instalacji, serwis, żywotność i to, co wydarzy się z cenami paliw w kolejnych latach.

Trzy technologie w jednej tabeli

Zestawiliśmy gruntową pompę ciepła, kocioł gazowy kondensacyjny i ogrzewanie elektryczne dla domu 150 m2. Dane cenowe odpowiadają stanowi z połowy 2026 roku dla Warszawy i okolic.

Wniosek, którego marketing pomp zwykle unika: przy zamrożonych cenach paliw pompa gruntowa w horyzoncie 15 lat wychodzi nieco drożej niż gaz. Wygrywa w eksploatacji, ale odzyskuje różnicę w cenie instalacji powoli. To uczciwy punkt wyjścia, a nie koniec rachunku, bo ceny gazu zamrożone nie są. Historycznie rosną o 5-8% rocznie, a do tego dochodzi unijny system ETS obciążający paliwa kopalne i zapowiadane ograniczenia dla kotłów gazowych po 2035 roku.

Kiedy pompa ciepła zwraca się względem gazu

Różnica w cenie instalacji między pompą gruntową a kotłem gazowym to 35 000-50 000 zł. Gdy dzielimy ją wyłącznie przez oszczędność na samym ogrzewaniu, czyli 900-1 200 zł rocznie, wychodzi 30-40 lat do punktu równowagi. Tyle że właściciel domu nie kupuje tylko ogrzewania. Do bilansu dochodzą cztery pozycje:

• Ciepła woda użytkowa. Pompa przygotowuje ją z COP 3,5-4,0, co oszczędza dodatkowe 400-700 zł rocznie względem podgrzewania gazem.
• Chłodzenie pasywne. Latem chłód z gruntu trafia do podłogówki kosztem pracy samej pompy obiegowej. Alternatywa w postaci klimatyzacji split to 300-600 zł więcej w każdym sezonie letnim.
• Fotowoltaika. Gdy pompa pracuje na własnym prądzie z dachu, efektywny COP liczony od kosztu energii rośnie do 8-15, zależnie od poziomu autokonsumpcji.
• Ceny gazu. Przy wzroście o 5% rocznie punkt równowagi przesuwa się na 15-18 lat, a każdy kolejny rok eksploatacji to czysty zysk względem kotła.

Zsumowane korzyści zmieniają obraz inwestycji. Pompa gruntowa przestaje być droższą alternatywą dla gazu, a staje się systemem grzewczo-chłodzącym, który w średnim horyzoncie wygrywa ekonomicznie i zdejmuje z inwestora ryzyko przyszłych regulacji.

Co do rachunku dokłada Loxone i fotowoltaika

Najtańsza kilowatogodzina to ta wyprodukowana na własnym dachu i zużyta na miejscu. Problem w tym, że słońce nie pyta, kiedy dom potrzebuje ciepła. Tu wchodzi automatyka: system Loxone odczytuje dane z falownika fotowoltaiki przez Modbus TCP i steruje pracą pompy tak, by korzystała z nadprodukcji zamiast z sieci.

• Buforowanie ciepła w zasobniku i posadzce. Gdy produkcja PV przekracza bieżące zużycie domu o ponad 1,5 kW, system uruchamia podgrzewanie ciepłej wody albo podnosi temperaturę zasilania podłogówki o 2-3 stopnie. Energia zostaje w budynku zamiast wracać do sieci za grosze.
• Unikanie drogich godzin. Przy taryfie dynamicznej pompa ogranicza moc lub wstrzymuje pracę w szczycie cenowym, a dom korzysta z ciepła zgromadzonego wcześniej.
• Praca z prognozą pogody. Integracja z serwisem pogodowym pozwala dogrzać budynek zawczasu, zanim przyjdą nocne przymrozki, zamiast reagować maksymalną mocą po fakcie.

Efekt w liczbach: przy instalacji PV 6 kWp na dobrze ustawionym dachu autokonsumpcja energii przez pompę ciepła wynosi 40-60% w sezonie przejściowym i 70-80% latem przy przygotowaniu ciepłej wody. Na samym ogrzewaniu to dodatkowe 200-400 zł oszczędności rocznie, a z magazynem energii ten udział rośnie jeszcze bardziej.

Jak policzyć koszt ogrzewania dla własnego domu

Nie potrzebujesz arkusza kalkulacyjnego ani audytora. Cztery kroki wystarczą, by oszacować sezon grzewczy dla swojego budynku:

• Krok 1: zapotrzebowanie na ciepło. Odczytaj wskaźnik EP ze świadectwa charakterystyki energetycznej i pomnóż przez metraż. Dla naszego przykładu: 150 m2 x 72 kWh/m2 daje około 10 800 kWh rocznie.
• Krok 2: zużycie prądu. Podziel zapotrzebowanie przez COP pompy. Przyjmij 4,0 dla pompy gruntowej i 2,8-3,2 dla powietrznej.
• Krok 3: koszt prądu. Pomnóż wynik przez cenę kilowatogodziny w swojej taryfie. Dla G12 w 2026 roku realna średnia ważona dzień-noc to 0,80-1,20 zł/kWh.
• Krok 4: porównanie z gazem. To samo zapotrzebowanie podziel przez 10 kWh/m3 i przez sprawność kotła 0,98, a wynik pomnóż przez cenę gazu za m3 z własnej faktury. Nie zapomnij doliczyć opłat stałych.

Wolisz gotowe wyliczenie zamiast własnych szacunków? Skorzystaj z naszego kalkulatora wyceny online albo zadzwoń: na podstawie projektu domu i świadectwa energetycznego policzymy oba warianty i pokażemy, jak rachunek zmieni się po dołączeniu fotowoltaiki i automatyki.