Automatyka domowa na etapie budowy

Automatykę domową planuje się na etapie budowy z jednego powodu: jej fundamentem jest infrastruktura ukryta w ścianach, stropach i posadzkach. Rury, puszki i kable magistralne można położyć tanio tylko wtedy, gdy budynek jest otwarty. Każda decyzja odroczona do momentu po tynkach zamienia prostą robotę instalacyjną w kucie, naprawę tynków i malowanie.

Dobra wiadomość jest taka, że nie musisz od razu kupować całego systemu. Wystarczy, że na budowie powstaną trasy i rezerwy, a automatyka Loxone może trafić do nich za rok, dwa albo pięć lat, bez jednego uderzenia młotem w ścianę.

Co trzeba zrobić przed zamknięciem ścian

Część elementów inteligentnego domu fizycznie nie da się dołożyć po wykończeniu bez rozbierania budynku. To nie kwestia budżetu, tylko fizyki: kabel musi mieć trasę, a moduł miejsce, w którym zmieści się wraz z oprawą. Oto elementy, które wymagają otwartych ścian lub surowego stropu:

• Rury instalacyjne 20 mm pod kable sterujące. Rura między kondygnacjami a rozdzielnicą kosztuje na budowie 4-6 zł za metr. Po tynkach ta sama trasa to kucie rowka i naprawa ściany.
• Puszki podtynkowe o głębokości 60 mm. Standardowa puszka 45 mm nie mieści modułu dotykowego ani czujnika wielofunkcyjnego. Różnica w cenie to kilka złotych za sztukę, a konsekwencje decyzji są nieodwracalne bez kucia.
• Rozdzielnia z rezerwą co najmniej 30% pól. Dom z automatyką potrzebuje szafy 36-polowej tam, gdzie podstawowa instalacja mieści się w 24 polach. Wymiana rozdzielnicy po zamieszkaniu oznacza demontaż całej aparatury.
• Okablowanie LAN do każdego pomieszczenia. Kabel CAT6 to fundament sieci internetowej, kamer IP, domofonu i bramek smart home. Trasa musi powstać przed wylewkami i tynkami.
• Puszki montażowe w sufitach. Czujniki ruchu, temperatury i CO2 potrzebują puszki oraz kabla w stropie, zanim zamknie się go płytą lub tynkiem.
• Magistrala Loxone Tree. Jedna linia łączy do 50 urządzeń na wspólnym przewodzie, ale jej trasa musi dojść do każdego pomieszczenia przed zamknięciem ścian.

Ile kosztuje automatyka na etapie budowy, a ile po remoncie

Różnica między planowaniem a naprawianiem najlepiej widać w liczbach. Zestawienie obejmuje te same elementy infrastruktury wykonane w dwóch momentach życia budynku:

Skala różnicy dotyczy nie tylko pojedynczych punktów. Kompletny system automatyki montowany w budynku zamieszkałym wychodzi zwykle 35-55% drożej niż ten sam system zaplanowany od stanu surowego. Aktualne widełki cen całej inwestycji znajdziesz w artykule ile kosztuje inteligentny dom.

System przewodowy czy bezprzewodowy: uczciwe porównanie

Automatyka radiowa działa poprawnie i ma swoje miejsce, szczególnie w budynkach wykończonych. Nie jest jednak darmowym zamiennikiem okablowania, a w nowym domu wybór rozwiązania bezprzewodowego zamiast przewodowego zwykle oznacza wyższy koszt sprzętu o 30-50% przy mniejszych możliwościach.

• Zasilanie i tak jest potrzebne. Odbiornik radiowy rolety czy oświetlenia wymaga zasilania 230 V w miejscu montażu, więc kabel do punktu prowadzisz niezależnie od protokołu.
• Baterie w czujnikach. Czujniki Loxone Air pracują na baterii 3-5 lat, ale w domu 200 m2 jest ich zwykle 20-40 i każdy kiedyś trzeba obsłużyć.
• Cena modułów. Przewodowy moduł Tree dla punktu oświetleniowego kosztuje około 85 zł, podczas gdy odpowiednik radiowy to 140-180 zł za punkt.
• Pasmo 2,4 GHz. W gęstej zabudowie z kilkudziesięcioma sieciami Wi-Fi pasmo bywa nasycone, co nie sprzyja niezawodności łączności radiowej.

Dlatego w nowych inwestycjach w Warszawie i okolicach projektujemy systemy przewodowe, a radiowe traktujemy jako rozszerzenie tam, gdzie trasa kablowa jest obiektywnie niedostępna. Więcej o logice całego systemu przeczytasz na stronie jak działa inteligentny dom.

Kiedy jest jeszcze czas, a kiedy już za późno

Nie każdy etap budowy jest równie ważny. Poniższa oś pokazuje, co jeszcze da się zrobić na poszczególnych etapach i ile to będzie kosztować względem planowania od zera:

Pakiet minimum smart-ready, gdy decyzja o systemie jeszcze nie zapadła

Nie musisz dziś wybierać systemu ani producenta. Wystarczy, że na budowie powstanie droga odwrotu: cztery elementy, które kosztują niewiele, a za kilka lat otwierają wszystkie opcje.

• Rura 20 mm od rozdzielnicy do każdej kondygnacji i garażu. To kręgosłup przyszłej magistrali. Koszt materiału to 300-500 zł.
• Puszki 60 mm przy każdym łączniku. W domu 150 m2 dopłata względem puszek 45 mm to około 90-250 zł.
• Wolne 8-10 pól w rozdzielnicy. Szafa 36-polowa zamiast 24-polowej to różnica około 150-300 zł przy zakupie.
• Kabel CAT6 do każdego pomieszczenia. Punkt przed tynkami kosztuje 40-80 zł, po tynkach 3-5 razy więcej.

Cały pakiet minimum zamyka się w kwocie 1 500-3 500 zł dla domu 150 m2. To cena decyzji, która otwiera lub zamyka opcje warte kilkadziesiąt tysięcy złotych. Sterownik i moduły dokupisz wtedy, gdy budżet będzie gotowy, a monter wkręci je w gotową infrastrukturę w kilka dni.

Przygotowanie pod automatykę najlepiej spiąć z całym projektem instalacji elektrycznej, żeby trasy, obwody i rozdzielnia powstały za jednym zamachem. Zanim tynkarz wejdzie na budowę, przejdź też przez naszą listę kontrolną: co sprawdzić w instalacji elektrycznej przed tynkowaniem.